De spokende heftruck

30 januari 2013 

Een van de grootste nachtmerries - ook juridisch - is wellicht schade doordat een machine gaat ’spoken‘. Onlangs was er zo‘n geval waarbij een elektrische heftruck spontaan ging rijden. Op een slechte dag was de heer Janssen op zijn werk bezig met sleutelen aan een stilgevallen heftruck. Hij ging eerst op de vorkheftruck zitten om te controleren of het apparaat echt niets meer deed. Daarvoor zette hij het contact aan en probeerde met zijn voet op het gaspedaal of hij in zijn vooruit of achteruit wilde. Daarna testte hij of het hefsysteem reageerde. Nadat Janssen had geconstateerd dat de vorkheftruck helemaal dood was, wilde hij onderzoeken waar het probleem zat. Hij sprong van de vorkheftruck en opende het deksel over de accu. Met die klep in zijn hand liep Janssen langs de achterkant van de vorkheftruck die op dat moment plotseling achteruit reed. De batterijstekker zat er nog in omdat Janssen het elektrisch circuit wilde controleren. Janssen raakte bekneld en kon pas worden bevrijd toen iemand het contact omzette.

Volgens de verzekeraar van de werkgever is het Janssens eigen schuld omdat hij onvoorzichtig is geweest. Het rapport van de verzekeraar vermeldt onder meer het volgende: ’De accu‘s waren slecht en lekten zuur waardoor lekspanningen konden ontstaan met kans op storing.‘ Zo makkelijk kwamen ze er echter niet vanaf.

In deze heftruck zijn vier veiligheden ingebouwd die in serie aan elkaar zijn gekoppeld. Dat houdt in dat de vier schakelveiligheden alle in gesloten positie dienen te staan alvorens de heftruck kan gaan rijden. Allereerst is er onder de stoel van de bestuurder een schakelaar aanwezig. Zodra de bestuurder plaats neemt op de stoel wordt deze schakelaar gesloten. Vervolgens dient het contact in de aan-stand te worden gedraaid (met de contactsleutel). Onder het voetpedaal bevindt zich een derde schakelaar die wordt bekrachtigd op het moment dat de bestuurder met het pedaal een keuze maakt tussen vooruit of achteruit rijden (een vrijstand is er niet). Als laatste beveiliging dient er gas gegeven te worden. Als aan alle vier genoemde beveiligingen is voldaan, kan er pas met de heftruck worden gereden. Daarnaast zit er een handrem op de heftruck. De vier beveiligingen functioneerden goed. De beveiliging onder de stoel was niet ’doorverbonden‘ (overbrugd). Dus op het moment dat Janssen van de stoel opstond, kon de heftruck in principe niet gaan rijden. Zelfs niet als er een stuk gereedschap op het gaspedaal valt, zoals de verzekeraar nog probeerde.

De heftruck is volgens Janssen gaan rijden op het moment dat hij na ontgrendeling van het deksel via de achterkant van de heftruck naar de andere kant wilde lopen. De verzekeraar suggereerde dat er wel iemand anders op de stoel zal hebben gezeten terwijl Janssen achterom liep. Daar trapt een rechter natuurlijk niet in: de stoel van de heftruck is namelijk op het deksel van de accu gemonteerd, zodat bij een open deksel niemand op de stoel kan zitten. Daarnaast is het onwaarschijnlijk dat die collega het contact aan zou hebben laten staan en Janssen hulpeloos heeft achtergelaten.

Als er niemand op de heftruck zit en er wordt geen gas gegeven, bevinden de vier beveiligingen zich niet in een gesloten circuit. Bij een niet gesloten circuit mag je verwachten dat een heftruck niet spontaan gaat rijden. Dat is wel gebeurd, dus is de heftruck gebrekkig, zo oordeelde de rechter.

Wel is er sprake van eigen schuld bij Janssen. Hij is namelijk opgeleid als werktuigbouwkundige, heeft lang bij een heftruckfabrikant gewerkt en deed op zijn werk zelf het kleine onderhoud aan de heftrucks. Hij wist dus dat de accu‘s slecht waren. Met al die kennis en ervaring mag je van Janssen verwachten dat hij weet dat een lekkende accu kan leiden tot lekspanningen en dus storingen die de veiligheid kunnen beïnvloeden.

Uitgaande van een probleem met de accu van de heftruck is het logisch om de heftruck met een spanningsmeter te onderzoeken. Het feit dat Janssen de heftruck op het contact heeft laten staan en de batterijstekker niet heeft ontkoppeld, hangt samen met het onderzoek van het elektrische circuit, zegt hij. Als de heftruck ’stroomloos‘ wordt gemaakt, kun je het elektrische circuit immers niet onderzoeken. Maar ja, dan mag je nog steeds verwachten dat Janssen eerst de heftruck in de vooruit en op de handrem zet, voordat hij achterlangs loopt.

Einde van het liedje is: 25 procent eigen schuld, de (verzekeraar van de) werkgever ’hangt‘ voor de overige 75 procent. Moraal van dit verhaal: je kunt beveiligen wat je wilt, de menselijke factor blijft een rol spelen.

AGENDA

Topbanen
Ministerie van Defensie

Word technicus bij Defensie

Ministerie van Defensie

Nederland

Verbruggen

Manager Assembly & FAT

Verbruggen

Emmeloord

Techwatch

Techwatch | bv | Novio Tech Campus | Transistorweg 7-H | 6534 AT Nijmegen
T. +31 (0)24 - 350 3532 | info@techwatch.nl

Copyright ©  2018 Mechatronica&Machinebouw - All Rights Reserved

×