Opgestaan, plaats vergaan

René Raaijmakers is hoofdredacteur van Mechatronica Magazine.

3 oktober 2011

Brainport Industries presenteerde zich onlangs eensgezind op de High Tech Campus in Eindhoven. Een kleine vijftig leden telt het initiatief nu. Een knappe prestatie, gezien het gemor en gegrom dat in de lente van vorig jaar ontstond bij de aankondiging: verschillende partijen hadden toen hun reserves, TNO onthield zich tegenover dit blad van commentaar en het plan om een tweede versie van ’zijn‘ CFT op te richten, werd ook niet met gejuich ontvangen door Philips.

De beren zijn inmiddels getemd. Egbert-Jan Sol van TNO en Paul van Schendel van Philips Innovation Services stonden op verzoek netjes op in de zaal om de rest van het publiek te laten horen dat ze achter het initiatief staan. Sol klonk met zijn ’we staan er vierkant achter‘ het meest overtuigend. Van Schendel moest hoorbaar slikken. ’Het opnieuw creëren van een CFT leek ons geen goed idee‘, zei hij en hij voegde eraan toe dat ze bij Philips inmiddels hebben vastgesteld dat ze er bij Brainport Industries niet op uit zijn om CFT in een nieuwe vorm op te richten.

Het is bizar om een dergelijke zegen te horen uitspreken door een partij die in de jaren negentig zijn productietechnologieontwikkeling aan de wilgen hing en in de jaren daarna ook mechatronica als non-core aan de zijlijn parkeerde. Mij lijkt dat Brainport Industries vooral moet doen waar het behoefte aan heeft. Uit het businessplan dat de coöperatie heeft geschreven, blijkt duidelijk dat het ontwikkelen van productietechnologie een speerpunt is.

Hoe dan ook: Brainport Industries heeft de handen van hightechtoeleveranciers op elkaar gekregen. Dat is vooral te danken aan Henk Tappel (Frencken) en Marc Hendrikse (NTS), die het afgelopen jaar met hun diplomatieke missies bij iedereen de deur plat liepen. Beiden maakten overigens duidelijk dat het nu de beurt is aan anderen om het stokje over te nemen. Er ligt een businessplan voor CFT 2.0, negenenveertig leden staan te trappelen om de handen ineen te slaan en de groep is ook dikke maatjes met de gemeente Eindhoven om tussen de luchthaven in Eindhoven en Best langs de A58 een industriepark te realiseren.

De presentaties die Henk Tappel, Marc Hendrikse, Edward Voncken (KMWE) en Hans Duisters (Sioux) gaven, getuigden van lef en optimisme. Laat ik daar eens op voortborduren. Inmiddels ondersteunen 25 bedrijven het CFT 2.0-initiatief. Dit is nu opgezet als een samenwerkingsverband zonder winstoogmerk. Dat kan best agressiever. Zet de ambitie neer om van CFT 2.0 op den duur een commerciële onderneming te maken, niet met leden, maar met aandeelhouders. Dat is minder vrijblijvend en aandeelhouders profiteren bij succes.

Er is internationale ambitie uitgesproken. Ook dan kan beter. Snelheid is een van de belangrijkste parameters voor succes in de hightech. Als dat zo is, dan zal CFT 2.0 zich moeten richten op het versnellen van de time-to-market. Dit betekent dat de organisatie in eerste instantie moet kijken of de benodigde kennis elders beschikbaar is. Bij kennisinstellingen in Nederland of partners over de grens. Dat Philips en TNO gaan leveren, mag duidelijk zijn. Maar ook in de ons omringende landen valt veel te halen. Ik noem het precisiebolwerk rond Cranfield University, het Fraunhofer-instituut voor productietechnologie en Flanders‘ Mechatronics Technology Centre. Nodig deze partijen uit om medeaandeelhouder te worden.

Pas in tweede instantie zou CFT 2.0 zelf kennis moeten ontwikkelen. Als de ontwikkeling en engineering vervolgens aan de slag gaan, zou er bovendien een focus moeten zijn op het commercialiseren van de opgedane kennis. Bijvoorbeeld in start-ups, waarbij CFT 2.0 profiteert als zijn spin-offs succesvol zijn.

Verder mag er meer ketenbalans komen in Brainport Industries. Meest opvallende is dat Sioux als enige softwarespeler deelneemt. Softwaretechnologie is het smeermiddel bij uitstek voor de systeem- en modulebouw. Wie nauwe banden heeft met eerstelijns modulebouwers zit straks ook aan tafel bij hun OEM-klanten. Dat heeft Sioux goed begrepen, maar het zou gezond zijn als Brainport Industries hier meer balans in brengt. Maar we mogen ook initiatief verwachten van andere softwarepartijen die zich nadrukkelijk positioneren in de hightechmachinebouw, zoals Promexx of NSpyre. Zij moeten straks niet zeuren als Sioux de regie mag gaan voeren bij het oplossen van integratieproblemen in de toeleverketen.