Pattyn-machines bekleden dozen met plastic beschermlaag

Box lining, dat is de officiële term voor de specialiteit van het Brugse Pattyn Packing Lines. Het betekent dat de machinebouwer dozen aan de binnenzijde bekleedt met een beschermende plastic zak om ze vervolgens te vullen met alle mogelijke producten. Van brood tot diepgevroren vis, van noten tot palmolie en van diepvriesgroenten tot tabak.

Alexander Pil
19 maart 2015

Pattyn Packing Lines ontwikkelt en produceert machines die lege zakken in lege dozen stoppen. Een niche in de verpakkingsindustrie, maar het Brugse bedrijf verdient er een goede boterham aan. Voordeel is dat Pattyn wereldwijd slechts twee concurrenten heeft: Niverplast uit Rijssen en het Amerikaanse OK International. Die laatste partij is langzaam aan het wegvallen omdat ze te weinig investeert in innovatie. ‘Hun machines zijn de laatste vijftien jaar nauwelijks veranderd’, zegt directeur Paul Pattyn van het familiebedrijf. Het lokale verkoopkantoor in de Verenigde Staten, dat zijn onderneming ruim drie jaar geleden opende, loopt mede daardoor als een zonnetje.

De plastic zak die Pattyn aan de kartonnen verpakking toevoegt, biedt bescherming: het beschermt de producten tegen kartonstof en het beschermt het karton tegen vochtige producten. ‘Onze machines werken namelijk veel met semi liquids’, aldus Pattyn. ‘Dat zijn vloeibare vetten die stollen. Je moet dan denken aan palmolie, frituurvet, smeltkaas of fondantsuiker. Rond veertig procent van onze omzet halen we met dit soort producten.’ Palmolie is twee meter na de vulkop al hard, maar zonder plastic zou het karton toch nat worden, met alle gevolgen van dien.

Directeur Paul Pattyn: ‘We investeren in innovatie zodat we voorblijven in technologie.’

Pattyn installeert in landen zoals Indonesië en Maleisië grote verpakkingslijnen voor palmolie. Producten die vloeibaar blijven zoals slaolie worden verpakt in blikken of jerrycans. Palmolie stolt snel en dan is het goedkoper en beter om een doos met een plastic zak te gebruiken. Op grote Aziatische plantages staan tien lijnen naast elkaar die ruim honderd ton palmolie per uur verpakken. Die dozen met typisch twintig tot vijfentwintig kilo sturen ze naar industriële bakkerijen.

Mechanische grijpers

Hoe ziet een typische verpakkingslijn van Pattyn eruit? De eerste stap is het vouwen van de doos. Met zuignappen pakt het systeem een platte doos van de stapel. ‘Wij kiezen ervoor om de platte dozen eerst af te zonderen en te herpositioneren’, legt Pattyn uit. ‘Daarna trekken we de doos van twee kanten open. Het voordeel ten opzichte van de conventionele methode waarbij je hem maar aan één kant vastpakt, is dat wij veel meer controle hebben. Daarbij worden beide korte zijden van de doos vastgehouden bij het sluiten van de kleine flappen en wordt de doos gesloten met tape of hot melt.’

DSPE Optics Week

Het tweede station in de lijn is Pattyns corebusiness: de machine die de zak maakt uit een rol folie en hem in de doos stopt. Andere bedrijven werken met voorgemaakte zakken. ‘Onze oplossing is hygiënischer en er is minder kans op contaminatie.’ De Pattyn-machine trekt de juiste hoeveelheid plastic van de rol en sealt de onderkant dicht. Daarna wordt de zak van de rol gesneden en geopend. Dat gebeurt niet met vacuüm – omdat dat niet snel genoeg kan – maar met mechanische grijpers. Als de zak een klein stukje openstaat, nemen lepels het over en wordt hij mooi over de randen van de doos geslagen. Meestal drukt een mechanische plunjer de zak dan naar de bodem.

Met de ZIM lanceerde Pattyn vorig jaar de kleinste zakinzetter ter wereld.

Als de doos netjes is bekleed, kan hij door naar de vulmachine. Vooral bij de semi liquids is het van belang dat het vulproces continu doorloopt. Anders stolt het materiaal immers in de leidingen. Pattyn varieert daarom de snelheid van de stroom. Tussen twee dozen is de stroom traag maar als er een doos onder de vulkop staat, gaat de kraan vol open. Zolang de doorstroomsnelheid maar niet nul wordt, is het goed. Afhankelijk van het product kunnen binnen een minuut zestien dozen van twintig kilo worden gevuld.

De volgende stap is het dichtsealen van de zak. Het materiaal mag niet lekken en ook wil je vervuiling voorkomen. De Pattyn-machine grijpt de randen van de zak en trekt ze strak recht omhoog. Zo zijn alle kreukels eruit en kan hij mooi worden geseald. Met twee flappen drukt het systeem eerst nog wel de overtollige lucht eruit.

Ten slotte worden de bovenflappen gesloten en dichtgeplakt, krijgt de doos een label en gaat hij naar de palletizer.

Kartonstof

Behalve voor producenten van semi liquids bouwt Pattyn ook veel machines voor klanten die handelen in afbakproducten. Denk aan industriële bakkerijen die broodjes leveren aan bijvoorbeeld Panos of Délifrance. Voor die producten is het belangrijk dat er geen vocht en vervuiling bij kan komen, maar ook dat ze niet uitdrogen. ‘Het schommelt van jaar tot jaar, maar we halen hier ongeveer dertig procent van onze omzet’, schat Pattyn.

Deze business kreeg een flinke boost met de overname van het Franse De La Ballina in 2010. Pattyn groeide in één klap van zeventig naar honderdvijftig medewerkers. De La Ballina is gespecialiseerd in het verpakken van afbakproducten en levert tel- en weegsystemen. ‘Daarmee is onze business gegroeid van negen naar twintig miljoen euro in 2013 voor Pattyn en naar vijftig miljoen voor de volledige Pattyn Groep.’

Het Brugse systeem pakt de plastic zakken vast met mechanische grijpers en vouwt ze om de randen met een set lepels.

Verder is Pattyn actief op de markt van diepvriesgroenten. ‘Ingevroren doperwten, spinazie, bloemkool, je kunt het zo gek niet bedenken. Ook diepvriessnacks en vleeswaren kunnen we verpakken. Regelmatig gaat het dan om intern transport waar we bijvoorbeeld de schnitzels in een beklede bak leggen zodat ze veilig naar de andere kant van de fabriek kunnen worden getransporteerd.’

Een kleinere activiteit is het verpakken van schroefdopjes en andere sluitingen. De plastic beschermjas is hier nodig omdat het kartonstof anders in de dop terecht komt en daarmee in de fles. Pattyn: ‘De hygiëne-eisen zijn hier steeds hoger. Tien, vijftien jaar geleden zaten de dopjes zonder zak in een doos en maalde niemand erom. Nu zijn we al zover dat we machines leveren met een dubbele zak erin. Op die manier zit er geen stof aan de buitenkant van de binnenste zak die eruit wordt gehaald.’

De mogelijkheden met Pattyns machines zijn groot, zo groot dat het bedrijf ook een wereldwijde afzetmarkt heeft. De Brugse systemen staan in tachtig landen. Ongeveer dertig procent zet Pattyn af in Europa. Een gevolg van die mondiale aanwezigheid is dat het bedrijf moet blijven innoveren. ‘We verkopen onze systemen overal op de wereld. Dan kunnen we de technologie wel overal met patenten gaan beschermen, maar dat is vrij duur. Dat moet je vervolgens gaan controleren. We investeren dan liever in innovatie waardoor we voorblijven in de technologie’, zegt Pattyn.

Simpel

Wat zijn de toekomstplannen bij Pattyn? ‘Binnenkort brengen we een nieuwe zakinzetter op de markt specifiek voor het plaatsen van zakken in grote dozen of bakken’, vertelt de directeur. ‘Aan de andere kant moet het ook altijd sneller en met dunnere zakken. En de footprint is belangrijk. We hebben onlangs de kleinste zakinzetter ter wereld geïntroduceerd.’

Pattyn merkt ook een verschuiving in de wensen rondom de bediening. ‘Vroeger stond er een man bij de machine die elk geluidje kende. Tegenwoordig staat er iemand naast die dat tijdelijk doet en de machine niet meer kent.’ Pattyn heeft het display daarom losgekoppeld van de machine. ‘Voor ons het de uitdaging om de bediening zo simpel mogelijk te maken’, aldus Paul Pattyn. ‘De operator hoeft bij wijze van spreken alleen op start en stop te drukken.’

Groeiplannen heeft Pattyn ook. Voor zijn vestiging in Brugge zoekt het bedrijf ingenieurs, ontwikkelaars, servicemonteurs en projectleiders. Nog genoeg te doen dus voor zoon Stan en dochter Lynn Pattyn, die op termijn de teugels van het familiebedrijf zullen overnemen.