Roboned Swot-analyseert Nederlandse robotmarkt

Brancheorganisatie Roboned werkt aan een roadmap voor de Nederlandse robotgemeenschap. De eerste stap is een Swot-analyse. Sterktes en opportuniteiten zijn er genoeg.

Alexander Pil
5 juli 2011

Het Nederlandse roboticaplatform Roboned heeft een Swot-analyse gemaakt van het Nederlandse robotlandschap. Het verdeelde de markt eerst in segmenten en koos vervolgens vijf clusters waar het veel potentie ziet. De strategische agenda die Roboned daarna opstelde, legt de nadruk op die gebieden: agro & food, care (gezondheidszorg), cure (medische systemen), consumentenrobots en industriële robots. ’Omdat robots zo veel verschillende toepassingsgebieden hebben, leek het ons verstandig om een opsplitsing te maken in clusters. Zo houd je overzicht‘, zegt Roboned-voorzitter en UT-hoogleraar Stefano Stramigioli. ’Dat moesten er niet te veel worden want anders is het niet meer te managen. De keuze voor deze vijf wil niet zeggen dat we in Nederland andere gebieden gewoon kunnen vergeten. Je weet immers nooit van tevoren waar ze het ei van Columbus vinden. We moeten alle opties dus openhouden.‘

Tijdens de Roboned Conference eind april lanceerde Roboned nog een zesde cluster, namelijk professionele diensten. Stramigioli: ’Dat ligt eigenlijk een niveau hoger dan de andere sectoren. In een eerste analyse hadden we agro & food en cure al onder de vlag van professional services geschaard. Er is echter nog veel meer dat onder die noemer valt. Denk aan constructie, defensie en veiligheid, infrastructuur, en onderhoud en inspectie. We hebben besloten voor al die terreinen ook een commissie in het leven te roepen.‘ In het conceptrapport ’Dutch robotics analysis‘ dat Roboned nu heeft opgesteld, is nog geen hoofdstuk ingeruimd voor professionele diensten, maar van de andere sectoren zijn Swot-analyses gemaakt. Die input combineerde het roboticaplatform tot een analyse van de hele markt.

Sterktes ziet Roboned genoeg. ’We zijn in Nederland een van de wereldleiders als het gaat om mechatronica‘, stelt Stramigioli. ’We hebben goede onderzoeksgroepen in robotica en succesvolle multinationals zoals ASML en Philips. Ook zijn er veel mkb‘ers actief in robotica, vooral in de medische hoek. Denk aan bedrijven zoals Demcon en Focal Meditech. Verder is er veel ervaring met industriële robots en zijn we met bijvoorbeeld Aris, Jentjens en Lely sterk in de agrosector. Ten slotte is er in Nederland een goed ecosysteem: er wordt veel samengewerkt tussen bedrijven onderling en tussen bedrijven en universiteiten. De afstanden zijn kort, letterlijk en figuurlijk. Dat is heel belangrijk voor zo‘n multidisciplinair onderwerp als robotica.‘

Wat betreft zwaktes, haalt Roboned een probleem aan waar alle technologiesectoren mee worstelen: een tekort aan personeel. Op wo- en hbo-niveau zijn er te weinig mensen om robots te ontwikkelen. Op het niveau daaronder is er te weinig aanbod van mensen die met robots kunnen werken. Verder vindt Roboned de financiële en technologische investeringen in robotica te gefragmenteerd en stelt het dat de overheid daar een rol zou moeten spelen. Ook op het gebied van veiligheid en betrouwbaarheid ziet het roboticaplatform een taak weggelegd voor Den Haag. ’Op het gebied van wetgeving en verzekeringen kunnen we nog winnen‘, aldus Stramigioli. ’Roboned probeert die partijen te betrekken bij de robotica.‘

DSPE Optics Week

Opportuniteiten zijn er voldoende, aldus het rapport. Volgens het CPB zijn er in de EU in 2050 voor elke 65+‘er nog maar twee mensen in de categorie tussen vijftien en 64 jaar. Op het gebied van gezondheidszorg geeft dat een dijk van een probleem. Robots kunnen dat voor een deel wegnemen. Ze verbeteren gelijk de condities voor het personeel in die sector. Hetzelfde kunnen robots doen in agro en in de industriële toepassingen. Stramigioli geeft een voorbeeld: ’Gewassen groeien goed bij hoge luchtvochtigheid. Voor werknemers zijn dat niet de plezierigste omstandigheden. Robots zeuren daar niet over.‘ Qua technologie adviseert Roboned om de nadruk te leggen op aansturing, manipulatie, mechanisch design, mens-machine-interactie, navigatie, sensoren, veiligheid en vision.

Twee belangrijke bedreigingen ziet Roboned voor de Nederlandse robotindustrie. Ten eerste is de gemeenschap niet onverdeeld enthousiast over de invoering van robots. Hulpbehoevenden hebben liever een mens aan hun bed dan een robot. De acceptatie van robots is laag, begrip ontbreekt vaak. Ten tweede liggen Aziatische landen, met Japan als onbedreigde marktleider, flink voor bij de ontwikkeling en integratie van robots.

Het rapport is een eerste stap op weg naar een roadmap voor de Nederlandse robotmarkt. ’We hebben nu een gestructureerde analyse gedaan‘, legt Stramigioli uit. ’De volgende stap is de synthese, de uitwerking. Het volgende Roboned-symposium later dit jaar zal daarover gaan. Daarna willen we toe naar een applicatieroadmap, zeg maar een verlanglijstje van producten waarvoor de Nederlandse hightechwereld een ideale voedingsbodem zou zijn. Het staat in ieder geval als een paal boven water dat we in de toekomst niet zonder robotica kunnen, zeker niet in agro, gezondheidszorg en industriële toepassingen.‘