Universiteit Groningen bouwt aan master werktuigbouwkunde

Alexander Pil
4 juli 2018

Rijksuniversiteit Groningen verwacht vanaf het collegejaar 2019-2020 een masteropleiding mechanical engineering te kunnen aanbieden. De Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs heeft de opleiding de ‘macrodoelmatigheid’ toegekend. ‘En we zijn positief gestemd dat nog dit jaar de accreditatie rond is’, zegt Jacquelien Scherpen, directeur van het Engineering and Technology Institute Groningen en voorzitter van het Groningen Engineering Center. ‘Hopelijk kunnen we snel beginnen met de werving zodat we september volgend jaar van start kunnen.’

De Groningse universiteit rekent op ongeveer vijftig studenten. ‘Op termijn moet het zeker die kant op. Daarna moeten we kijken hoe het zich verder ontwikkeld’, aldus Scherpen. Of er in de toekomst ook een werktuigbouwbachelor bijkomt, kan ze nog niet zeggen. ‘Op dit moment hebben we daarvoor nog geen capaciteit.’

Binnen het Groningen Engineering Center bundelt de Rijksuniversiteit Groningen al zijn engineeringactiviteiten.

De plannen voor een werktuigbouwopleiding passen binnen de Groningse strategie om zich meer te profileren als universiteit voor technische studies. ‘Al sinds eind jaren vijftig bieden we ingenieursopleidingen aan’, vertelt Scherpen. In Groningen kunnen studenten terecht voor onder meer technische natuurkunde, toegepaste wiskunde, technische scheikunde, biomedische techniek en technische bedrijfskunde. ‘Zeker bij die laatste opleiding zit een sterke wtb-poot. Maar ook bij technische natuurkunde zitten veel mensen met roots in de werktuigbouwkunde. We zijn sterk in instrumentatie, onder meer door de grote deeltjesversneller die we hier hebben staan en door de vele contacten met Sron en Astron. En de universiteit draait vol mee in het Regions of Smart Factory-programma.’ Het enige dat nog ontbreekt, is een opleiding die daarbij aansluit.

Scherpen benadrukt dat het bedrijfsleven staat te springen om hoogopgeleide werktuigbouwers. ‘De drie technische universiteiten leiden al veel studenten op, maar er worden er nog altijd niet genoeg afgeleverd’, zegt Scherpen. ‘Ook lokale bedrijven hier in de regio hebben die behoefte. Grote bedrijven zoals Philips in Drachten en Fokker in Hoogeveen slagen er nog wel in om enkele mensen naar het noorden te trekken, maar voor het mkb is dat een stuk lastiger.’ Regionale inbedding is dus erg belangrijk, vindt Scherpen. ‘En voor sommigen is ook Twente te ver weg.’

Techwatch Books: Fortunes of High Tech

Bezwaren afgewezen

De plannen van de Rijksuniversiteit Groningen konden in Delft, Eindhoven en Enschede op weinig enthousiasme rekenen. De drie technische universiteiten probeerden de opleiding zelfs te blokkeren via een officieel protest bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (Duo). De tu’s verwezen onder meer naar de sectorplannen waarin de start van een nieuwe master niet is opgenomen. De Duo verwerpt deze klacht omdat die plannen alleen gelden ‘voor instellingen die bij de afspraken betrokken zijn. Het kan immers niet zo zijn dat een deel van de instellingen, door onderling afspraken te maken, andere instellingen min of meer buitenspel zetten. Dat zou tot ongewenste monopolievorming kunnen leiden.’

Een ander bezwaar was dat de tu’s geen capaciteitsprobleem hebben en een vierde wtb-opleiding dus niet nodig is. De Duo bekijkt het echter van de andere kant en schrijft: ‘De arbeidsmarktbehoefte is naar schatting van ROA 19.400 fte in de periode tot 2020 terwijl de instroom van schoolverlaters 9.800 bedraagt. De knelpunten in de personeelsvoorziening tot 2020 worden dan ook als ‘groot’ aangemerkt. Op grond hiervan is een landelijke (macro)behoefte vastgesteld waarbinnen ruimte bestaat om een nieuwe opleiding mechanical engineering toe te staan die in deze arbeidsmarktbehoefte kan voorzien.’ De Dienst Uitvoering Onderwijs beoordeelt het protest van de drie tu’s daarom ongegrond.

Overigens heeft het Groningse initiatief hetzelfde doel als de recent aangekondigde samenwerking tussen de Universiteit Twente en de Vrije Universiteit. De twee universiteiten willen vanaf het collegejaar 2019-2020 starten met een gezamenlijke werktuigbouwkundeopleiding in Amsterdam. Ze willen met het aanbieden van een technische bachelor in de hoofdstad meer jongeren interesseren in techniek. Daarmee hebben UT en UvA dezelfde regionale inbedding voor ogen.