VDL bouwt aan 's werelds 'grootste oog op de hemel'

23 april 2018 

VDL ETG Projects gaat de ondersteuningsstructuur bouwen voor de hoofdspiegel van de Extremely Large Telescope (ELT) in Noord-Chili. Op een hoogte van ruim drie kilometer wordt hier ’s werelds grootste telescoop van de European Southern Observatory (Eso) gebouwd. De ondersteuningsstructuur bestaat uit 798 draagstructuren voor spiegelsegmenten, die samen de hoofdspiegel (met een diameter van ruim 39 meter) van de telescoop vormen. Met de order, die VDL ETG Projects zal uitleveren over een periode van ongeveer vijf jaar, zijn enkele tientallen miljoenen euro’s gemoeid.

VDL-directeur Willem van der Leegte: 'Dit is de eerste keer dat een contract van deze omvang op het gebied van de sterrenkunde naar een Nederlandse partij gaat. Het is een geweldig visitekaartje voor de Europese hightech-toeleverindustrie. Hiermee kan VDL zich verder profileren als hightechspeler; het is een springplank naar onze betrokkenheid bij meer nieuwe Eso-telescopen die wereldwijd worden gebouwd.'

Adaptief regelsysteem

De omvang van de ELT is vergelijkbaar met dat van een voetbalstadion. Het ‘oog’ van de telescoop is bijna zo groot als een half voetbalveld en zal meer licht opvangen dan alle grote, professionele optische telescopen van dit moment samen doen. De ELT gaat wetenschappelijke ontdekkingen mogelijk maken op het gebied van planeten, de samenstelling van nabije sterrenstelsels en het diepe heelal. De hexagonale, mechatronische ondersteuningsstructuur houdt de hoofdspiegel van de telescoop voortdurend in de gewenste vorm, met nanometerprecisie. VDL ETG Projects neemt de bouw van deze structuren voor rekening. Het ontwerp is samen met TNO tot stand gekomen, ondersteund door Nova (Nederlandse Onderzoekschool Voor Astronomie). De hoofdspiegel met adaptief regelsysteem zal daarmee de grootste telescoop zijn voor waarnemingen in zichtbaar licht.

Het is onmogelijk om de hoofdspiegel van 39 meter uit een stuk te maken. Daarom wordt de spiegel opgebouwd uit 798 zeshoekige spiegelsegmenten van ongeveer 1,4 meter groot en 5 centimeter dik. Ieder spiegelsegment heeft een eigen draagstructuur en wordt met meerdere elektromotoren aangedreven waardoor de spiegel zeer nauwkeurig wordt gepositioneerd. Het continu corrigeren gebeurt door negen elektromotoren op ieder frame en drie elektromotoren onder ieder frame. Om te worden voorzien van een nieuwe reflecterende laag moeten spiegels geregeld worden vervangen. Daarom worden er in totaal bijna 950 spiegelsegmenten en draagstructuren gebouwd.
Voor de realisatie van de ELT is een bedrag van ruim één miljard euro beschikbaar gesteld. De bouw van de fundering van de ELT is reeds gestart. In 2024 dient de telescoop operationeel te zijn.

Nederlandse samenwerking

VDL ETG Projects is al een kleine tien jaar bezig met ELT. In 2010 zijn met TNO de eerste prototypes gemaakt voor de ondersteuningsstructuur voor de telescoop. Vier jaar later, in 2014, hebben VDL en TNO met Nova een contract binnengehaald voor het ontwerp van de definitieve prototypes van de draagconstructies en de bouw van zes frames. TNO gebruikt zijn ervaring op het gebied van optische instrumentatie en precisiemechanica voor ruimtevaart, astronomie en halfgeleiderindustrie voor het ontwerpen en testen van structuren die op nanometerschaal moeten worden gepositioneerd. VDL ETG heeft met name de expertise om precisie-mechatronische systeemontwerpen te optimaliseren ten behoeve van kostenbeheersing, betrouwbaarheid en onderhoud. Dit alles om het uiteindelijke ontwerp op economisch verantwoorde wijze in massaproductie te vervaardigen. Nova heeft specialistische kennis van het gebruik van grote telescopen en de optimalisatie van de wisselwerking tussen de telescoop en de wetenschappelijke instrumentatie achter de telescoop.

AGENDA

Topbanen
Ministerie van Defensie

Word technicus bij Defensie

Ministerie van Defensie

Nederland

Verbruggen

Manager Assembly & FAT

Verbruggen

Emmeloord

Techwatch

Techwatch | bv | Novio Tech Campus | Transistorweg 7-H | 6534 AT Nijmegen
T. +31 (0)24 - 350 3532 | info@techwatch.nl

Copyright ©  2018 Mechatronica&Machinebouw - All Rights Reserved

×