Vergroot je realiteit

Alexander Pil is hoofdredacteur van Mechatronica&Machinebouw.

27 november 2018

Kent u de spelregels van go? Ze zijn relatief simpel uit te leggen, maar dat maakt het geen simpel spel. Integendeel zelfs. Het is het meest complexe bordspel dat er bestaat. Het aantal mogelijke partijen is zelfs groter dan het aantal atomen in het heelal. En toch kan iedereen zonder problemen van de wereldkampioen winnen.

Hoe dan? Zet een Hololens op en laat Alphago je voorzeggen welke zet je moet doen. Een beetje flauw misschien, maar het geeft in essentie de onbegrensde kracht van augmented reality aan. Het geeft gebruikers vrije toegang tot een schat aan informatie die ze niet in hun hoofd hoeven te hebben of zelfs maar hoeven te begrijpen. De juiste ar-instructies maken van het grootste leeghoofd een ervaren arbeidskracht die zeer gecompliceerde taken kan uitvoeren.

Gartner plaatste augmented reality in zijn bekende hype cycle dit jaar midden in de trog van desillusie. In die categorie zitten technologieën waarvoor de mediagekte voorbij is en de interesse taant omdat experimenten en implementaties op een teleurstelling zijn uitgedraaid. Op de Automation Fair 2018, eerder deze maand in Philadelphia, lieten Rockwell en zijn partners verschillende toepassingen zien die wel degelijk hout snijden.

PTC-directeur Jim Heppelman toonde in zijn keynote een filmpje waarin een ervaren fabrieksoperator zijn complexe werkzaamheden vastlegt via een ar-bril, waarna een beginneling ideaal trainingsmateriaal voor ogen krijgt. Die kennisoverdracht via augmented reality is een uitkomst in een periode waarin er een gapend gat dreigt te ontstaan tussen wat er op scholen wordt onderwezen en de skills die nodig zijn voor Industrie 4.0. En laagopgeleiden raken zo hun baan niet kwijt omdat hun werk is weggerobotiseerd, maar schuiven door naar een hogere functie omdat ze kunnen terugvallen op een collectief geheugen.

Ansys Digital Twin Conference

Catbridge, een Amerikaanse ontwikkelaar van converteermachines voor onder meer de papierindustrie, demonstreerde op de beurs een van zijn systemen vol coole ar-trucs. Via een tablet werden onder meer de veiligheidszones rond de machine gevisualiseerd en waren de prestaties van de componenten in beeld op te vragen. Geinige gimmicks, maar de voornaamste toepassing van ar zit in de training. Wie leest er tegenwoordig immers nog een handleiding? Met de aanwijzingen op het tabletscherm of een ar-bril kan een leek een snijmodule vervangen. Operators kunnen zelfs al oefenen voordat de machine wordt opgeleverd. Bijkomend voordeel is dat Catbridge minder monteurs en onderhoudstechnici naar zijn klanten hoeft te sturen. Die specialisten kijken vanuit het hoofdkantoor in New Jersey realtime mee en leiden de mensen ter plekke door alle procedures via aanwijzingen in het ar-beeld.

Veel onderzoeksbureaus hebben zich gewaagd aan een voorspelling van de ar-markt. De cijfers liggen echter zo ver uit elkaar dat onduidelijk is waar het precies heen gaat. Zonneklaar is wel dat de sector in elk geval tot aan 2023 jaarlijks met meer dan veertig procent zal groeien. Hackernoon, een van conservatiefste voorspellers, schat de totale markt nog altijd in op 34,3 miljard dollar, waarvan engineering ongeveer veertien procent voor zijn rekening neemt.

Augmented reality is het stadium van spielerei ontgroeid. Zeker, de grote motoren achter de ontwikkeling zijn gaming en entertainment. Maar ook in engineering kunnen gebruikers profiteren van de technische mogelijkheden. In combinatie met virtual reality kunnen designers hun ontwerp visualiseren, bijvoorbeeld om met klanten, servicemonteurs en verkopers te communiceren. Een plaatje zegt immers meer dan duizend woorden, helemaal als het in 3d is en je door het hele design kunt lopen. Voor engineers is misschien wel het belangrijkste dat ze een van hun vervelendste klusjes kunnen skippen: het schrijven van een handleiding. Met ar wordt dat sowieso een stuk leuker, maar het is nog een pak instructiever voor de gebruikers ook.